بافت شناسیزیست شناسی

یاخته های پشتیبان

انواع یاخته های پشتیبان (گلیال)

۱_ الیگودندروسیت ها

این یاخته ها در دستگاه عصبی مرکزی قرار دارند و وظیفه ی اصلی آن ها تولید غلاف میلین می باشد.

۲_ آستروسیت ها

این یاخته ها ستاره ای شکل، با هسته ی درشت کروی یا بیضوی می باشند.برخی از آستروسیت ها با انشعابات سیتوپلاسمی خود به دیواره ی مویرگ ها چسبیده و یک جدار واقعی در اطراف مویرگ های مغزی تشکیل می دهند که بخشی از سد بین خون و مغز را تشکیل می دهد.آستروسیت ها مانند داربستی نورون ها را در جای خود ثابت نگه می دارند..آن ها هم چنین با احاطه و مجزا کردن سیناپس ها، تجزیه و هدر رفتن مواد انتقال دهنده ای را که از پایانه ی آکسونی رها می شوند، را به حداقل می رسانند. به این ترتیب آستروسیت ها برای هر سیناپس محفظه ای جداگانه فراهم می آورند.

نورون ها گاهی به دلایل ناشناخته یا توسط جراحات سر، عفونت و یا ضربه می میرند. برخی از انواع آستروسیت ها وظیفه ی پاکسازی مواد زائد را بر عهده دارند. با انبساط و انقباض بازو های کاذب خود مانند آمیب ها به اطراف می خزند و وقتی با ذره ای از آثار نورون مرده برخورد می کنند آن را بلعیده و هضم می کنند که به آن فرایند فاگوسیتوز ( بیگانه خواری) می گویند.

آستروسیت هایی که دارای زوائد بلند و کم هستند، آستروسیت های رشته ای نام دارند که در ماده ی سفید قرار گرفته اند.آستروسیت هایی که زوائد کوتاه و منشعب دارند، آستروسیت های پروتوپلاسمی نامیده می شوند که در ماده ی خاکستری واقع شده اند.

۳_ میکروگلیا

این یاخته ها دارای انشعابات متعدد بوده و در همه ی بخش های خاکستری و سفید مغز یافت می شوند.میکروگلیا ها تحرک زیاد و فعالیت شدید بیگانه خواری دارند و مواد زاید مغز را از بین می برند.

۴_ نوروگلیای اپاندیمی یا اپاندیما

این یاخته ها به یکدیگر چسبیده، پوششی را به وجود می آورند که درون حفره ها و مجاری داخل دستگاه عصبی را می پوشاند.این یاخته ها تقریبا مکعبی شکل بوده و برخی از آن ها به سمت فضای داخل دستگاه عصبی، دارای انشعابات ریز سیتوپلاسمی مژه دار هستند. سلول های اپاندیما در ترشح، جذب و انتقال مایع مغزی_ نخاعی نقش اساسی دارند.

۵_ نوروگلیای محیطی

در مجاورت اعصاب محیطی تعدادی از یاخته های نوروگلیا دیده می شوند که مهم ترین آن ها یاخته های شوان است که ساخت میلین در اطراف آکسون های محیطی که اغلب میلین دارند را بر عهده دارد. هر یاخته ی شوان تنها برای یک آکسون میلین می سازد.

۶_ یاخته های ماهواره ای

این یاخته ها وظایف تغذیه ای و حمایتی بر روی نورون ها دارند. این یاخته ها در گره های عصبی ( گانگلیون)، جسم سلولی بزرگ نورون ها را حمایت می کنند.

اطلاعات تکمیلی در مورد یاخته های پشتیبان:

یاخته‌های میکروگلیال از بقیه کوچکتر هستند. بر همین اساس به الیگودندروسیتها، آستروسیتها و اپندیم، روی هم رفته ماکروگلیال می‌گویند

 چهار نوع سلول پشتیبان در دستگاه عصبی _ مرکزی وجود دارد :

۱_ الیگو دندروسیت   2_ آستروسیت    3_ سلول های آپاندیمال      4_ سلول های میکروگلیال

دو نوع سلول پشتیبان در دستگاه عصبی محیطی وجود دارد:

۱_ سلول های شوان    2_ سلول های ماهواره ای

1 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا