بافت شناسیزیست شناسی

گیرنده های حسی پوست

 اغلب گیرنده ها ی حسی در پوست قرار دارند، ولی اندام های داخلی نیز تعداد کمتری گیرنده دارند. برخی از گیرنده ها به صورت دندریت های بدون پوشش هستند که احساس درد به وسیله ی این گیرنده ها دریافت می شود.

گیرنده های حسی پوست

گیرنده های درد

گیرنده های درد سازش ناپذیر بوده و با محرک تطابق حاصل نمی کنند و یا سازش بسیار اندک نشان می دهند. حتی در برخی شرایط گیرنده های درد با ادامه ی تحریک حساسیت بیشتری نشان می دهند که هیپر آلرژی ( تشدید درد) خوانده می شود.

با توجه به این که درد علامتی آگاه کننده در برابر محرک های آسیب رسان و دردزا می باشد، لذا زمانی که درد احساس می گردد، شخص از ضایعه ی بافتی با خبر است و در صدد رفع آن بر می آید و اگر سازش و تطابق انجام می گرفت شخص از محرک آسیب رسان غافل می شود و ضایعه شدید تر و وسیع تر می گردد.

 در عده ای دیگر از گیرنده ها در اطراف بخش عصبی که یک شاخه دندریت است، تعدادی از سلول های غیر عصبی بهش کل های مختلف قرار گرفته اند.

گیرنده های مایسنر

نسبت به لامسه و لرزش حساس هستند و سازش پذیری آن ها زیاد است. جسم مایسنر پایانه ی یک تار عصبی میلین دار به صورت کلافه های متعددی از رشته های عصبی در داخل یک کپسول نسبتا پهن نواحی بدون موی پوست مانند نوک انگشتان به تعداد زیاد و در کف دست، نوک زبان، لب ها و پستان ها به تعداد کمتر وجود دارند. این جسمک در پاپیلای درم نوک انگشتان و کف دست و کف پا یافت می شود. اما تعداد آن ها با افزایش سن و پس از بلوغ کم می شود.

کپسول از پوشش نازک پیوندی پوشیده شده است و در حفره  یدرون ان سلول های همراه در اطراف تار عصبی قرار دراند.

گیرنده های مرکل

پایانه ی عصبی با انتهای پهن شده که در قسمت های بدون موی پوست در کنار گیرنده های مایسنر و نیز در قسمت های مو دار بدن که گیرنده مایسنر ندارند، دیده می شوند. این گیرنده ها تماس مداوم اشیا را با سطح پوست تشخیص می دهند.این گیرنده ها برای درک حس لمس خفیف و مداوم و حس تشخیص بافت اشیاء عمل می کنند. صفحات مرکل معمولا با هم جمع شده و در یک اندام گیرنده واحد به نام گیرنده گنبدی ایگو قرار می گیرند. این گیرنده ها سازش پذیری کمتری دارند.

گیرنده های پاچینی:

این گیرنده ها بزرگ ترین گیرنده های حس پیکری هستند. سازش پذیری بسیار دارند و نسبت به فشار و ارتعاش، بیشترین حساسیت را دارند.این گیرنده ها برای دریافت حس لمس دقیق، فشار( فشار مداوم) و ارتعاش تخصصی شده اند. گیرنده پاچینی در بافت پیوندی اندام های عمقی بدن نیز وجود دارد، از جمله در دیواره رکتوم و مثانه، چرا که در این اعضا با تغییر بافت های احاطه کننده جسمک، حس فشار ایجاد می شود.

گیرنده های رافینی

در لایه های عمقی پوست دارای مو یا بدون مو و نیز در بافت های عمقی بدن مانند کپسول مفاصل یافت می شود. در این گیرنده ها انتهای تار عصبی چند شاخه شده و اطراف شاخه را کپسولی که دارای ۳ تا ۵ تیغه است، فرا گرفته است. این گیرنده ها، گیرنده ی مکانیکی هستند به گرما و تحریکات مفصلی حساسیت دارند.

گیرنده های کراوز

به شکل استوانه ای یا جامی شکل با توزیع وسیع تر در سراسر پوست می باشند. از نوع گیرنده های سازشی سریع هستند. در سال ۱۸۹۵ توسط ون فری به عنوان گیرنده ی سرما معرفی شد، ولی اکنون گیرنده ی مکانیکی شناخته شده اند.

پایانه ی آزاد عصبی

که گیرنده ی درد، حرارت، قلقلک و خارش هستند و در پوست و در بعضی بافت های داخلی مانند پوشش بیرونی استخوان و جدار سرخرگ ها دیده می شوند.

گیرنده اندام انتهای مو

در ریشه مو قرار دراند و با حرکت مو تحریک می شوند. از نوع گیرنده های سازشی سریع هستند. در پوزه ی گوشت خواران و جوندگان و هم چنین در بال خفاش، موهای فوق العاده حساس وجود دارند که مشابه آن در انسان دیده نشده است.

گیرنده های گلژی

در زرد پی های دو سر عضله قرار گرفته و در هنگام انقباض عضله تحریک می شوند از نوع گیرنده های مکانیکی با سازش پذیری سریع می باشند.

گیرنده های موجود در پوست

در این پست در مورد گیرنده های حسی پست صحبت کردیم و با انواع گیرنده های موجود در پوست آشنا شدیم. اگر می خواهید در مورد پوست بیشتر بدانید روی لینک زیر کلیک کنید.

حواس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا