آزمایشگاه زیست شناسیدسته‌بندی نشده

مشاهده میتوز در ریشه پیاز

مقدمه

برای این که بتوانید میتوز را در ریشه پیاز را مشاهده کنید،ابتدا باید با مفهوم تقسیم سلولی آشنا شوید.قدرت تولید
مثل اولین واساسی ترین ویژگی موجودات زنده است.فرایند تقسیم سلولی به منظوربقا وتداوم نسل جانداران و امکان رشد و ترمیم درجانداران صورت می گیردودرجانداران یوکاریوت برای تقسیم سلولی دوفرایند اساسی را که اغلب وابسته به هم هستند در نظر بگیرید:

۱_ تقسیم هسته یا کاریوکینز که می تواند به روش میتوز یا میوز باشد.
۲_ تقسیم سیتوپلاسم یا سیتوکینز

فرایند میتوزدرتمام سلول های گیاهی و جانوری یکسان است و تفاوت هایی که بین تقسیم سلول در گیاهان و
جانوران وجود دارد شامل مراحل تقسیم میتوز نمی باشد بلکه درفرایند تشکیل دوک( که در جانداران همراه
سانتریول و درگیاهان عالی بدون سانتریول است) و یا سیتوکینز( که شیاردار شدن در جانوران و تشکیل صفحه
سلولی در گیاهان است) متفاوت هستند.

میتوز

میتوز پدیده ای ممتد و پیوسته است که برای سهولت بررسی به چند مرحله تقسیم شده است که هر یک با ویژگی خاصی ازوضع کروموزوم ها وجایگزینی آن ها دریاخته ونیز تحولاتی درسیتوپلاسم همراه است.این مراحل عبارتند از پروفاز،متافاز،آنافاز و تلوفاز.هر مرحله خود می تواند به بخش های دیگری( اوایل،اواسط و اواخر) تقسیم شود. مثلا به طور خلاصه در اوایل پروفاز تراکم تدریجی کروموزوم ها صورت می گیرد. در اواسط پروفاز پوشش هسته ای سازمان خود را از دست می دهد و قطعه قطعه می شود و در اواخر پروفاز شیره هسته با سیتوزول آمیخته شده و کروموزوم ها کاملا متراکم هستند و شکل آن ها تا حد زیادی مشخص است.در این مرحله به دلیل تراکم شدید کروماتین رونویسی RNAها به تدریج کاهش می یابد و RNA های ریبوزومی رونویسی نمی شوند که این وضع سبب تحلیل رفتن و ناپدید شدن هستک ها می گردد.

در مرحله متافاز ابتدا جابه جایی نوسان دار و سپس جهت دار کروموزوم ها اتفاق می افتد که در نهایت کروموزوم ها درنهایت کروموزوم ها در مرکز سلول آرایش می یابند.در مرحله آنافاز سانترومر به دو بخش تقسیم می شود و مهاجرت به قطب ها صورت می گیرد.در مرحله تلوفاز کروماتید ها به دو قطب می روند،تراکم کروموزوم ها از
بین می رود و بازسازی پوشش هسته صورت می گیرد.هرگاه سلول تقسیم خود را به پایان رسانید وارد مرحله
اینترفاز می شود.به طور کلی در این مرحله بخش عمده بیوسنتز ها،رشد سلول و ازدیاد اندامک های سلولی و هم
چنین همانند سازی ماده ژنتیکی صورت انجام می گیرد.

مشاهده میتوز در ریشه پیاز

الف. مواد و وسایل لازم

میکروسکوپ،ریشه انتهای پیاز، شیشه ساعت،پراغ الکلی،تیغ،لام ولامل،قطره چکان،گیره چوبی،استواورسئین،اسید کلریدریک نرمال،دماسنج،کاغذ صافی

ب. روش انجام آزمایش

یک عدد پیاز را در دهانه بشر یا لیوان پر از آب قرار دهید و آن را چند روز در جای نیمه تاریک بگذارید. در این مدت ریشه های سفید و درازی در ته پیاز به وجود می آیند.از ریشه های جوان و در حال رشد که طول ۲/۵ تا ۵ سانتی متر دارند می توان برای مطالعه تقسیم میتوز استفاده کرد.سلول هایی که نزدیک نوک ریشه هستند تقسیم فعال تری دارند.

برای مشاهده تقسیم میتوز در سلول های نوک ریشه پیاز باید ابتدا ریشه را نرم کرد.برای این کار چند قطره اسید کلریدریک یک نرمال را درون شیشه ساعت بریزید و دقت نمائید که اسید با پوست یا دست تماس پیدا می کند. سپس از انتهای ریشه های تازه و جوان برشی به طول ۳ تا ۴ میلی متر تهیه کرده و به درون شیشه ساعت انتقال دهید.
بعد از مدت کوتاهی (۵ دقیقه) اگر سوزن تشریح را به نوک ریشه ها بزنیم نرم به نظر خواهد آمد.

مریستم ریشه را به همراه اسید به لوله آزمایش منتقل کنید و بگذارید به مدت ۱۲ دقیقه در دمای ۶۰ سانتیگراد بماند.اسید را از لوله خارج کرده،مریستم را با آب مقطر بشویید.مریستم را روی لام تمیزی بگذارید و با کاغذ صافی خشک نمائید.سپس چند قطره استواورسئین روی آن بریزید. با تیغ آن را از طریق طولی قطعه قطعه کنید.مدت ۶ دقیقه در این رنگ بماند.سپس یک لامل روی قطعات حاصله گذاشته با کمک فشار انگشت از دو طرف لام و لامل
برش ها را له کنید.لام را روی شعله گرفته تا مایع اطراف لامل شروع به جوشیدن کند.

لام تهیه شده را در زیر میکروسکوپ قرار داده و با جست و جوی لام مراحل مختلف میتوز را مشاهده نمائید.

برای این که بتوانید میتوز را در ریشه پیاز را مشاهده کنید،ابتدا باید با مفهوم تقسیم سلولی آشنا شوید
برای این که بتوانید میتوز را در ریشه پیاز را مشاهده کنید،ابتدا باید با مفهوم تقسیم سلولی آشنا شوید

2 دیدگاه

  1. سلام و عرض ادب بنده سوالی داشتم میخواستم انالیز ریشه پیاز را سوال کنم ایا شما انالیز کردید و محتوایی داخل ریشه پیاز را دارید ممنون میشم توضیحاتی راجب مواد موجود در ریشه پیاز رشد شده سفید بدید با تشکر

  2. سلام سوال داشتم
    ۱)چرا در مطالعه ی میتوز از پیاز استفاده میکنیم و از گیاه دیگه ای استفاده نمیشه؟؟
    ۲)چرا در این آزمایش از لامل استفاده میشه؟؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا