آزمایشگاه زیست شناسی

تهیه گسترش خونی

برای تهیه ی گسترش خونی ابتدا باید با انواع سلول های موجود درخون آشنا شوید.سلول های خونی به سه دسته
گلبول قرمز،پلاکت ها و گلبول سفید تقسیم بندی می شوند.

گلبول های سفید
گلبول های سفید درمغزاستخوان،تیموس،گره های لنفاوی وطحال تولید می شوند.گلبول های سفید کلیه اجزای یک
سلول جانوری را دارند وهمه نوع فعالیت های حیاتی را انجام می دهند.تعداد آن ها درهر میلی مترمکعب خون
انسان در حدود هفت هزار است که در مقایسه با تعداد گلبول های قرمزاین مقداربسیار کم است. گلبول های سفید
به دو گروه گرانولوسیت ها(دانه دار) و آگرانولوسیت ها ( بدون دانه) تقسیم می شند.

گرانولوسیت ها

هسته چند قسمتی دارند و سیتوپلاسم آن ها دانه دار است و ۷۰ درصد از گلبول های سفید خون را تشکیل می دهند. این گلبول ها خاصیت بیگانه خواری دارند وبه هنگام گردش درخون، باکتری ها وسایرمواد خارجی را با ایجاد پاهای کاذب و عمل فاگوسیتوز به درون خود می کشند و آن ها را هضم می کنند و از بین می برند.این گلبول ها هم
چنین می توانند ازمیان سلول های پوششی جدارمویرگ ها عبور کرده و وارد فضای بین سلولی شوند که این عمل
سلول های سفید را دیاپدز می گویند.گرانولوسیت ها به سه گروه تقسیم می شوند.

۱_نوتروفیل ها
فراوان ترین گلبول های سفید هستند.سلول های کروی با هسته ای دارای ۳ تا ۵ لب پیوسته به هم توسط رشته های
باریک می باشند و به رنگ قرمز مایل به بنفش دیده می شوند.

۲_ بازوفیل ها
هسته این سلول ها به صورت حرف S است و سیتوپلاسم آن دانه های فراوان به نسبت درشت دارد که تقریبا هسته
را محو می کند.

۳_ ائوزینوفیل ها
سلول هایی با هسته دو لبی و بیضی شکل هستند.سیتوپلاسم آن ها دارای دانه های به نسبت درشت، یکنواخت و
فراوان هستند که توسط ائوزین به رنگ قرمز_نارنجی در می آیند.

مشاهده گسترش خونی در زیر میکروسکوپ

آگرانولوسیت ها

هسته نسبتا درشت و سیتوپلاسم یکنواخت دارند و شامل لنفوسیت ها و مونوسیت ها هستند.
لنفوسیت ها
سلول های کروی با هسته گرد،سیتوپلاسم تشکیل حلقه باریک را دراطراف هسته را می دهد.لنفوسیت ها در افراد بالغ حدود ۲۵ درصد از گلبول های سفید را تشکیل می دهند و بیشتر در دستگاه لنفاوی یافت می شوند.لنفوسیت ها دو نوع اند: نوع B که در مغز استخوان تولید و بالغ می شوند،اما در گره های لنفاوی جای می گیرند و نوع T که پس از ساخته شدن در مغز استخوان در تیموس مراحل رشد و نمو خود را طی می کنند.ظاهر لنفوسیت های T وB
در زیر میکروسکوپ بهم شبیه است.
مونوسیت ها
این سلول ها دارای هسته ی بزرگ بیضی شکل یا قلوه ای شکل و یا نعلی شکل می باشند و با روش رنگ آمیزی گیمسا به رنگ بنفش دیده می شوند.

گلبول های قرمز

گلبول های قرمز(اریتروسیت ها) به شکل دیسک های مقعرالطرفین، بدون هسته و ۷ تا ۸ میکرومتر قطر دارند.که در انتقال اکسیژن و دی اکسید کربن نقش دارند.این سلول ها به تعداد تقریبی ۵ میلیون در هر میلی مترمکعب خون یافت می شوند.گلبول های قرمز در دوره ی جنینی در کبد،طحال و گره های لنفاوی ساخته می شوند اما در ماه های آخر دوره ی جنینی و پس از تولد تنها در مغز قرمز استخوان به وجود می آیند.فعالیت های ماهیچه ای، صعود به ارتفاعات و گرم شدن هوا تولید گلبول های قرمزرا افزایش می دهد.

سلول های مولد گلبول های قرمز در مغز استخوان نسبت به اشعه ایکس بسیار حساس اند و کمبود ویتامین B12،آهن و مس در غذا نیز موجب کاهش تولید گلبول قرمز می شود.
پلاکت ها
این سلول ها بسیار ریزند.۲ تا ۵ میکرون قطر دارند.در عمل انعقاد خون نقش دارند و مواد شیمیایی لازم را برای لخته شدن خون آزاد می کنند.

تهیه گسترش خونی

الف. مواد و وسایل مورد نیاز

لانست،لام،اتانول،گیمسا،پنبه،میکروسکوپ نوری

ب. روش انجام آزمایش”تهیه گسترش خونی”

برای انجام این آزمایش ابتدا قطره ای از خون را روی لام شیشه ای گذاشته و با استفاده از لام دیگری آن را پخش کنید.(تهیه گسترش خونی یا Blood smear).پس از خشک شدن گسترش خونی ،آن را با الکل متیلیک به مدت ۳ تا ۵ دقیقه فیکس کرده، اجازه دهید خشک شود.برای رنگ آمیزی از یک قطره رنگ گیمسای رقیق شده در یک سی سی آب مقطر استفاده کنید. گسترش خونی را با این محلول رقیق شده را بپوشانید و بگذارید ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بمانده.

سپس رنگ را از روی لام دور بریزید و بعد از شست و شوی رنگ های اضافی و خشک کردن لام در هوای آزاد آن را در زیر میکروسکوپ با بزرگنمایی ۱۰۰۰ مطالعه کرده و انواع سلول های خونی را تشخیص دهید.

چگونگی تهیه ی گسترش خونی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا