زیست گیاهی

غده(tubercule)

در غده، یک یا چند میان گره ساقه به طور غیر طبیعی قطور شده و مقدار زیادی مواد غذایی را در خود ذخیره می کند.در سیب زمینی نشاسته و در سیب زمینی ترش اینولین ذخیره می شود.در سیب زمینی هر قدر تعداد میان گره ها در تشکیل غده بیشتر و محیط رویش مساعد تر باشد،غده ی حاصل بزرگ تر خواهد بود.روی غده ی سیب زمینی معمولاجوانه هایی که تعداد آن ها معرف میان گره های تشکیل دهنده ی غده، است وجود داشته و سطح آن را پوشش چوب پنبه ای می پوشاند. که روی آن عدسک ها را به خوبی می توان مشاهده کرد.

غده ی سیب زمینی

بر اثر رویش غده ی سیب زمینی ، ساقه های هوایی با رشد عمودی از آن به وجود امده ،روی آن ها ابتدا برگ هایی با رشد محدود ظاهر شده سپس تحلیل رفته، و به صورت فلس های کوچک در می ایند.هم زمان با پیدایش این فلس ها در قسمت پایین ساقه نیز ریشه های نا به جای زیادی به وجود می ایند.با فرو رفتن این ریشه ها در خاک برگ های واقعی که پهن و سبزینه دار هستند روی ساقه ظاهر شده .سپس جوانه های جانبی واقع در کنار فلس ها شروع به رشد کرده و ساقه های زیر زمینی را به وجود می اورند.در انتهای این ساقه های زیر زمینی(stolon) تعداد زیادی از میان گره ها متراکم و متورم شده و ایجاد تعدادی غده، را که به آن سیب زمینی می گوییم می کند.

در سطح غده ی سیب زمینی آثار فلس های مربوط به گره های استولن که در جریان رشد غده، از بین رفته اند دیده می شود.در کنار اثار فلس ها فرورفتگی های ناشی از محل جوانه های جانبی که به آن چشم سیب زمینی می گویند دیده می شود

چشم های نزدیک به جوانه انتهایی غده ی سیب زمینی فقط از یک جوانه تشکیل می شوند و در این بخش تراکم مواد ذخیره ای نسبتا کم است.

انواع غده

غده ی ساقه چه ای:

بر اثر تورم ساقه چه یا محور زیر  لپه همراه با بخش فوقانی ریشه به وجود می اید.مانند
ترب و تربچه

غده ی هویج:

.ریشه، بیشتر از هایپوکوتیل در ایجاد غده، نقش دارد یعنی حاصل ریشه است. مقدار زیادی گلوکز در یاخته های پارانشیم آبکش پسین ذخیره می شود

غده ی چغندر:

مقدار زیادی ساکارز در شیره ی واکئول یاخته های پارانشیم تشکیلات پسین  که حاصل کامبیوم غیر عادی است جمع می شود. 
اهمیت هایپوکوتیل و ریشه در تشکل چغندر در واریته های مختلف متفاوت است.

چغندر علوفه ای

:غده ی آن از هایپوکوتیل و کمی هم از بخش بالای ریشه تشکیل می شود.چغندر قرمز(لبو):غده ی آن تقریبا از
هایپوکوتیل تشکیل می شود

چغندر قند

:غده ی آن از تورم ریشه حاصل شده و هایپو کوتیل در تشکیل ان اهمیت کمی دارد. 

غده ی کرفس:

این غده، از محور روی لپه و تمامی محور زیر لپه تشکیل می شود

منبع:برای نوشتن این پست از کتاب گیاه شناسی پایه تالیف دکتر احمد قهرمان استفاده شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا