لایه ی لیفی

اولین لایه ی کره ی چشم شامل دو ناحیه ی اصلی، صلبیه در پشت و قرنیه در جلو، می باشد که توسط لیمبوس به هم متصل می گردند.

صلبیه

لایه ی فیبری خارجی کره ی چشم، ساختار های ظریف تر و حساس تر داخلی را حفاظت کرده و مکان هایی را برای اتصال عضلات چشم فراهم می کند. پنج ششم خلفی، لایه ی خارجی کره ی چشم که به رنگ سفید است، صلبیه نامیده می شود. صلبیه حدود ۰٫۵ میلی متر ضخامت داشته و عمدتا شامل بافت همبند متراکم با دستجات کلاژن نوع ۱ است. تاندون عضلات خارجی چشم که چشم را حرکت می دهند به قسمت جلویی صلبیه متصل می شوند.

بخش پشتی صلبیه حدود یک میلی متر ضخامت دارد و به اپی نوریوم پوشاننده عصب بینایی متصل می شود. در جایی که صلبیه مشیمیه را می پوشاند، تیغه ی بالای کوروئیدی شکل می گیرد. این تیغه دارای کلاژن کم، فیبروبلاست های زیاد، رشته های الاستیک و ملانوسیت ها است.

صلبیه
چشم

قرنیه

برخلاف صلبیه، قرنیه یک ششم جلویی چشم را تشکیل می دهد. این لایه، شفاف و کاملا بدون رگ است. یک مقطع از قرنیه شامل ۵ لایه می باشد:

۱_ اپی تلیوم سنگ فرشی مطبق

این اپی تلیوم با ۵ یا ۶ لایه ی سلولی حدود ۱۰ درصد از ضخامت قرنیه را تشکیل می دهد. سلول های لایه ی پایه ای ظرفیت بالای تکثیر دارند، که این برای بازسازی و ترمیم سطح قرنیه مهم است. این سلول ها دارای ریز پرز بوده که چین خورده و به داخل یک لایه ی محافظ، یا لایه ی اشکی از چربی، گلیکوپروتئین و آب فرو می روند. غشای پایه ی این اپی تلیوم غشای بومن نامیده می شود.

۲_ یک غشای محدود کننده ی قدامی به نام غشای بومن(که غشای پایه اپی تلیوم مطبق خارجی است.)

این غشای پایه بسیار ضخیم بوده و به استحکام قرنیه کمک کرده و به پیشگیری از عفونت استرومای زیرین نیز کمک می کند.

۳_ استرومای ضخیم

استروما حدود ۹۰ درصد ضخامت قرنیه را تشکیل می دهد و شامل ۶۰ لایه از دستجات کلاژن موازی است. آرایش منظم و یکنواخت رشته های کلاژن به شفافیت این بافت بدون رگ، کمک می کند.

۴_ یک غشای محدود کننده ی خلفی یا غشای دسمه(که غشای پایه آندوتلیوم است.)

۵_ یک آندوتلیوم سنگ فرشی ساده داخلی.

چشم
صلبیه
غشا دسمه
بومن

لیمبوس

اطراف قرنیه ناحیه ی انتقالی به نام لیمبوس وجود دارد، که قرنیه شفاف با صلبیه ی کدر ادغام می گردد. در این ناحیه غشای بومن پایان یافته و طبقات اپی تلیوم سطحی بیشتر می شود و با ملتحمه که بخش جلویی صلبیه را می پوشاند، ممتد می گردد.

چشم
قرنیه
لیمبوس
ملتحمه

هم چنین در لیمبوس، یک سیستم از مجاری غیر منظم پوشیده شده از آندوتلیوم، به نام شبکه ی تیغه ای جایگزین غشا دسمه و آندوتلیوم ضخیم آن می گردد. این شبکه در محل اتصال قرنیه به صلبیه به داخل استروما نفوذ کرده و زلالیه را به طور اهسته و پیوسته از اتاقک قدامی تخلیه می نماید.

مجرای اشلم
شبکه ی تیغه ای
اتاق قدامی
چشم

زلالیه از این مجاری به داخل فضای مجاور بزرگتری به نام سینوس وریدی صلبیه یا مجرای اشلم که چشم را دور می زند، می ریزد.زلالیه از این سینوس به رگ های خونی کوچکتر ( سیاهرگ) صلبیه تخلیه می شود.

ملتحمه
چشم
مجرای اشلم
صلبیه

مطالب مرتبط
ساختار چشم
تشریح چشم
نکات کنکوری فصل ۲ گفتار۲ یازدهم (چشم)